تدوین و اعتبارسنجی چارچوب سیاستی شایستگی‌های دانشجومعلمان برای به‌کارگیری مسئولانه هوش مصنوعی مولد در برنامه کارورزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی تربیتی، گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 دانشیار روان شناسی تربیتی، گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 کارشناسی‌ارشد مشاوره خانواده، گروه مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی واحد استهبان، استهبان، ایران

10.48310/edup.2026.24474.1505

چکیده

پیشینه و اهداف: این پژوهش با هدف تدوین و اعتبارسنجی چارچوب شایستگی‌های دانشجومعلمان برای به‌کارگیری مسئولانه هوش مصنوعی مولد در کارورزی انجام شد.روش‌ها: در بخش کیفی پژوهش آمیخته، با تحلیل مضمون قیاسی بر پایه چارچوب یونسکو، مضامین استخراج شد. در بخش کمی، روایی محتوایی چارچوب و بسته آموزشی با شاخص‌های CVR، CVI و ضریب کندال توسط ۱۵ متخصص ارزیابی گردید. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد چارچوب نهایی شامل ۴ بعد اصلی، ۱۵ مضمون سازمان‌دهنده و ۴۲ مضمون پایه است. ابعاد اصلی چارچوب عبارتند از: ۱) شایستگی شناختی - انتقادی، ۲) شایستگی فنی - پداگوژیکی، ۳) شایستگی اخلاقی - حرفه‌ای، و ۴) عاملیت و هویت حرفه‌ای. همچنین بسته آموزشی پیشنهادی شامل ۱۲ جلسه کارگاهی بود که تمامی جلسات از نظر روایی محتوایی مورد تأیید قرار گرفتند؛ به‌طوری‌که مقادیر CVR بین ۰/۶۰ تا ۱/۰۰و مقادیر CVI بین ۰/۹۱ تا ۰/۹۶به‌دست آمد. ضریب هماهنگی کندال نیز برابر با ۰/۵۱۲ (۰/۰۰۱>p)محاسبه شد که نشان‌دهنده توافق آماری معنادار و قوی ارزیابان دربارهٔ مؤلفه‌ها و توالی بسته است. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که به‌کارگیری مسئولانه هوش مصنوعی مولد در کارورزی، مستلزم تلفیق هم‌زمان دانش انتقادی، مهارت فنی، حساسیت اخلاقی و حفظ عاملیت حرفه‌ای دانشجومعلم است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Developing and Validating a Policy Framework of Student Teachers’ Competencies for Responsible Use of Generative AI in the Practicum Program

نویسندگان [English]

  • Alireza Afra 1
  • Mohammad Reza Firouzi 2
  • Alireza Najafi Koohjerdi 3
1 M.A. in Educational Psychology, Department of Psychology, Faculty of Humanities, University of Yasouj, Yasouj, Iran
2 Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities, University of Yasouj, Yasouj, Iran.
3 M.A. in Family Counseling, Department of Counseling, Islamic Azad University, Estahban Branch, Estahban, Iran.
چکیده [English]

Background and Objectives: This study aimed to develop and validate a competency framework for the responsible use of generative AI by student-teachers in the practicum.Methods: Employing a sequential mixed-methods design, deductive thematic analysis based on the UNESCO framework identified core themes qualitatively. Quantitatively, a panel of 15 experts evaluated content validity using CVR, CVI, and Kendall’s coefficient (w).Findings: The validated framework encompasses 4 dimensions (cognitive-critical, technical-pedagogical, ethical-professional, and agency-identity), 15 organizing themes, and 42 basic themes. Statistical analysis confirmed robust content validity: CVR (0.60–1.00), CVI (0.91–0.96), and Kendall’s
w (0.512, p<0.001).Conclusion: Responsible AI integration in clinical practicum requires balancing critical discernment, pedagogy, data ethics, and human teacher agency.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Generative Artificial Intelligence (GenAI)؛Professional Competency؛Student-Teachers
  • Internship(Practicum)؛Content Validation

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 22 شهریور 1405
  • تاریخ بازنگری: 03 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش: 08 مهر 1405

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار