واکاوی و بازنمایی تجارب زیسته معلمان ابتدایی در باره ارزشیابی توصیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه کاشان

2 اداره آموزش و پرورش آران و بیدگل

چکیده

پیشینه و اهداف: هدف اصلی این پژوهش واکاوی تجارب معلمان مدارس ابتدایی در مورد نقاط قوت و ضعف ارزشیابی توصیفی و ارائه راهکارهای اصلاحی آنها در این زمینه بود. روش: رویکرد حاکم براین پژوهش کیفی و از نوع پدیدارشناسی است. جامعه پژوهشی شامل معلمان ابتدایی شهرستان آران و بیدگل در استان اصفهان بود که از طریق نمونه گیری هدفمندار 30 نفر از آنها با استفاده از ابزار مصاحبه نیمه ساختارمند در تحقیق مشارکت نمودند. داده ها و اطلاعات مورد نظر با عنایت به اصل اشباع نظری جمع آوری، کدگذاری و از طریق روش هفت مرحله‌ای کلایزی مورد تجزیه و تحلیل و طبقه‌بندی قرار گرفتند یافته‌ها: نتایج و یافته های حاصل از این تحقیق نشان داد که از دیدگاه معلمان ابتدایی، ارزشیابی توصیفی علیرغم برخورداری از برخی ابعاد و کارکردهای مثبت در حوزه های تدریس معلمان، یادگیری دانش آموزان و شاخص های فنی ارزشیابی با مجموعه ای از مشکلات مبنایی (بنیادی) و چالش های اجرایی مواجه می باشد که طبعاً کارایی و اثربخش عملی آن را کاهش می دهد. نتیجه‌گیری: براین اساس، پژوهش به استناد دیدگاه های معلمان و بنیادهای نظری و پژوهشی موجود مجموعه ای از پیشنهادات را در دو بخش آموزشی (اطلاع رسانی) و اجرایی جهت عملکرد بهتر و کیفی تر ارزشیابی توصیفی ارائه نموده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analyzing and representing the lived experiences of elementary teachers about descriptive evaluation

نویسندگان [English]

  • mohammad amini 1
  • nemattollahi hamidreza 2
1 university of kashan
2 Aran and Bidgol Department of Education
چکیده [English]

Background and Objectives: The main objective of this study is to analyze the experiences of primary school teachers about the strengths and weaknesses of the descriptive evaluation and corrective solutions in this field. Methods: The dominant method in this study was a qualitative approach based on phenomenological type. The study population consisted of primary teachers Aran Bidgol city that through purposive sampling, thirty of them were selected. Using semi-structured in depth interviews, intended data were collected. The obtained data and information were analyzed based on the seven-step method of Collaizi.Data were analyzed using coding techniques and three criteria of validity and acceptability, reliability and scalability approval was obtained. Findings: The results showed that from viewpoints of elementary teachers, descriptive evaluation despite having the positive functions was faced with a series of fundamental and operational problems. Conclusion: This research based upon theoretical and research foundations and the views of teachers, offers a series of suggestions in order to better function of descriptive evaluation and attainment of its intended objectives and raising effectiveness of educational system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Descriptive evaluation
  • elementary teacher
  • administrative problems
  • evaluation
  • teaching
آقابابائیان، پرنیاز (1389). تجارب کارشناسی مسئولان آموزش ابتدایی از طرح ارزشیابی توصیفی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان.
آقازاده، محرم (1390). ابزارهای ارزشیابی توصیفی، مجله رشد، شماره 118، 39-36.
احمدی، غلامعلی (1382). جایگاه و نقش ارزشیابی پیشرفت تحصیلی در آموزش و یادگیری فرایند مدار، تهران: اولین همایش ارزشیابی تحصیلی، دفتر ارزشیابی تحصیلی و تربیتی.
امامی سیگاررودی، عبدالحسین و همکاران (1391). روش‌شناسی تحقیق کیفی: پدیدارشناسی، فصلنامه پرستاری و مامایی جامع‌نگر، شماره 68، 63-56.
انتهایی آرانی، علی و همکاران (1393). بازخوردهای معلمان مجری الگوی ارزشیابی توصیفی (کیفی)، فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، دوره دوم، شماره 16، 131-119.
بیرمی پور، علی و همکاران (1390). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر اجرای طرح ارزشیابی توصیفی در مدارس دوره ابتدایی کشور، پژوهش‌های برنامه درسی، دوره 1، شماره 2، 28-1.
تایلر، رالف (1384). اصول اساسی برنامه‌ریزی درسی و آموزشی، ترجمه دکتر علی تقی پور ظهیر، تهران: نشر آگه.
حبیبی، فرزانه (1387). بررسی موانع و چالش‌های پیش روی به‌کارگیری ارزشیابی توصیفی، گزیده مقالات همایش سازمان آموزش‌وپرورش استان لرستان، خرم‌آباد: نشر شاپورخواست.
حسنی، رفیق (1393). تجربه‌های معلمان مدارس ابتدایی از اجرای طرح ارزشیابی توصیفی، فصلنامه مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی، سال چهارم، شماره 7، 60-33.
حسنی، محمد (1384). راهنمای اجرای ارزشیابی توصیفی، پایه‌های اول، دوم و سوم دبستان، تهران: آثار معاصر.
حسنی، محمد و احمدی، حسین (1383). ارزشیابی توصیفی، الگویی نو در ارزشیابی تحصیلی، تهران: انتشارات مدرسه.
خوش‌خلق، ایرج و شریفی، حسن پاشا (1385). ارزشیابی اجرای آزمایشی ارزشیابی توصیفی در مدارس ابتدایی برخی از مناطق آموزشی کشور 85-1384، فصل‌نامه تعلیم و تربیت، دوره 22، شماره 4، 147-117.
داوودی، رسول و شکراللهی، محبوبه (1390). مقایسه روش‌های ارزشیابی توصیفی و سنتی براساس استانداردهای چهارگانه ارزشیابی از دیدگاه معلمان مدارس ابتدایی شهر تهران، فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 8(31)، 35-25.
رضایی، علی‌اکبر و سیف، علی‌اکبر (1385). تأثیر ارزشیابی توصیفی بر ویژگی‌های شناختی، عاطفی و روانی- حرکتی دانش‌آموزان، فصلنامه نوآوری‌های آموزشی، 5(18)، 40-11.
زاهد بابلان، عادل؛ فرج‌اللهی، مهران؛ همرنگ، محمد (1391). عوامل مؤثر در کاربرد ارزشیابی توصیفی از دیدگاه معلمان ابتدایی، سال هفتم، شماره 1، 54-45.
زمانی فرد، فاطمه و همکاران (1389). تجارب معلمان ابتدایی از اهداف طرح ارزشیابی توصیفی، فصلنامه دانش و پژوهش در علوم تربیتی، شماره 25، 52-39.
زمانی، بی‌بی عشرت (1381). بررسی روش‌های جدید ارزشیابی تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی، چکیده مقاله‌های همایش ملی مهندس اصلاحات در آموزش‌وپرورش، پژوهشکده تعلیم و تربیت.
سیف، علی‌اکبر (1394). روان‌شناسی پرورش نوین، روان‌شناسی یادگیری و آموزش، ویرایش هفتم، تهران: نشر دوران.
سیفی مقدم، حسن (1387). تأثیر ارزشیابی توصیفی بر پیشرفت تحصیلی و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان، ارزشیابی توصیفی (فرایند و فرآورده)، گزیده مقالات همایش سازمان آموزش‌وپرورش استان لرستان، خرم‌آباد: انتشارات شاپور خواست.
فتحی و اجاره گاه، کورش (1388). اصول و مفاهیم برنامه‌ریزی درسی، تهران: انتشارات بال.
فرج‌اللهی، مهران و حقیقی، فهیمه السادات (1386). نقش ارزشیابی مستمر در تعمیق یادگیری دانش‌آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی شهر تهران، فصلنامه تعلیم و تربیت، دوره 23، شماره 4، 116-79.
قبادی چهارراه گشین، کاوس و همکاران (1393). تأثیر ارزشیابی توصیفی بر مهارت‌های خواندن و نوشتن دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی، فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، دوره دوم، شماره 13، 128- 115.
کارشکی، حسین و همکاران (1393). مقایسه انگیزش تحصیلی و کیفیت زندگی دانش‌آموزان پسر مشمول ارزشیابی توصیفی- ارزشیابی سنتی، فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، دوره 11، شماره 13، 114-104.
کشتی‌آرای، نرگس و همکاران (1392). شناسایی موانع و چالش‌های اجرای طرح ارزشیابی توصیفی، فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، دوره 2، شماره 12، 68-53.
گال، مردیت و همکاران (1392). روش‌های تحقیق کمی و کیفی (جلد اول)، ترجمه احمدرضا نصر و همکاران، تهران: سمت.
ماهر، فرهاد و همکاران (1386). مقایسه ارزشیابی توصیفی با نظام سنتی براساس جو کلاس، ویژگی‌های عاطفی و میزان خلاقیت دانش‌آموزان دوره ابتدایی، فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 21(14)92-71.
محمدی، فرزانه (1384). بررسی تأثیر ارزشیابی توصیفی بر عزت‌نفس دانش‌آموزان پایه سوم ابتدایی شهر تهران، پایان‌نامه چاپ‌نشده کارشناسی ارشد رشته روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه الزهرا.
محمدی، فرزانه و اخوان تفتی، مهناز (1386). بررسی تأثیر ارزشیابی توصیفی بر عزت‌نفس و رفتارهای کلاسی دانش‌آموزان پایه سوم ابتدایی شهر تهران، فصل‌نامه تعلیم و تربیت، 23 (2)، 100-67.
ملکی، حسن (1388). برنامه‌ریزی درسی (راهنمای عمل)، ویراست دوم، مشهد: پیام اندیشه.
منصوریان، یزدان (1391)، هفتاد نکته کاربردی در طراحی و اجرای پژوهش‌های کیفی، کتاب ماه کلیات، سال 15، شماره 8.
موسوی، سیده ماهرخ و مقامی، حمیدرضا (1391). مقایسه اثربخشی دو شیوه جدید و قدیم ارزشیابی تحصیلی بر نگرش به خلاقیت و پیشرفت درسی دانش‌آموزان دوره ابتدایی، فصلنامه ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 2، 146-125.
موسی پور، نعمت‌الله و صابری، سیدحسین (1389). ارزشیابی استلزامات و اقتضائات اجرایی برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات برنامه درسی ایران، 5، 18، 88-62.
موسی پور، نعمت‌الله، (1382). مبانی برنامه‌ریزی آموزش متوسطه، مشهد: آستان قدس رضوی و دانشگاه باهنر کرمان.
نامور، یوسف و همکاران (1389). بررسی و مقایسه اثربخشی اجرای ارزشیابی کیفی توصیفی و ارزشیابی سنتی بر مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان ابتدایی، دوره 3، شماره 12، 152-143.
واحد ارزشیابی توصیفی معاونت آموزش عمومی (1384). گزارش اجرای آزمایشی طرح ارزشیابی توصیفی در مدارس منتخب کشور در سال 83-82. موجود در http://gozaresh.persiablog.com
Bennett, R.E. (2011).Formative assessment: A critical review. Assessment in Education: Principle, Policy & Practice, 18, (1), 5-25.
Berry, R. (2005). Entwining feedback, self and peer assessment, Academic Exchange Quarterly, 9(3), 225-229.
Black,P.&et.al (2003). Assessment for learning: Putting into practice.Buckingham, UK: Open University Press.
Clark,Ian(2012), Formative assessment: assessment is for self-regulated learning, Educational Psychology Review,Vol.24, 205-249.
Dewit, B&Meryer,R. (2004). Strategy, process. Content, context. An international prespective.3rd edition, London, Thomson.
Fullan, M.(2005). Leadership and sustainability, Corwin, Thousand Oaks. CA.
Hanover Research (2014) .The impact of Formative assessment and learning intentions on student achievement, Available at :www. hanoverresearch.com
Kim,Y.(2014).Toward sustainable educational changes through school based professional development on ELL assessment for new teachers, Theory into Practice, 53, 3, 228-235.
Ladwig, J.G. (2010). Curriculum and teacher change, International Encyclopedia of Education, (3edition), 374-378.
Leahy,S.& et.al (2005). Classroom assessment: minute by minute, day by day, Educational Leadership, 63, 19-24.
Sahlberg,P.(2006). Education reform for rasing economic competitiveness. Journal of Educational Change, 7(4), 259-287.
Shen, Y.(2008). The effect of changes and innovation on educational improvement, International Education Studies, 1, 3, 53-71.
Van Evera, W.C.(2004). Achievement and motivation in the middle school science classroom: the effects of formative assessment feedback, unpublished thesis, Fairfax, VA: George Mason University.
Wylie, Coroline & Lyon Christine (2012). Formative assessment, supporting student's learning, R&D Connections, No.19. Available at: www.ets. org.